Drie keer Nederland verkennen

In juni, juli en Augustus wordt de publicatie ‘Nederland Nu’ gepresenteerd in Arnhem, Amsterdam en Groningen. Lees er meer over in de nieuwbrief!

Dit is Nu bij Wintertuin Festival

Tijdens de zaterdagavond van het Wintertuinfestival wordt onder de noemer ‘het barst hier van de actualiteiten’ een eerste Dit is Nu tekst opgevoerd door tapdanser Peter Kuit en acteur Tobias Nierop. Noortje Kessels en ik stelden ieder een speech samen. Ik op basis van de gesprekken tijdens de tour, Noortje op basis van online gevonden commentaren.
Hoe verhouden de stemmen die we laten horen op sociale fora zich tot de uitspraken die we durven maken in een één op één gesprek? Wat voor beelden doemen op wanneer we elkaar aan het woord laten? Kom naar de paarse zaal en laat weten wat het verschil tussen beide teksten is voor jou.

Wat is echt?

‘De verhalen die we elkaar vertellen, beïnvloeden direct in wat voor werkelijkheid we ons bevinden.’
Eén van uitgangspunten van Dit is Nu is dat zorgvuldig kijken naar het nu alles is wat er nodig is om de vanzelfsprekendheid van je omgeving af te blazen. Op het digitale festivalcentrum van Wintertuin zette ik een deel van mijn gedachten over de wederzijdse beïnvloeding tussen verbeelding en werkelijkheid. Lees ‘Realiteitslekken in een denkbeeldig Italië’ http://wintertuin.tumblr.com/post/152760948932/realiteitslekken-in-een-denkbeeldig-italië-door (hier).

Roddelende boeken

Eén van de onderzoeksvragen van Dit is Nu is hoe nieuwe technologische mogelijkheden het gedrukte boek kunnen verrijken en daarom dronk ik koffie met kunstenaar Jan Robert Leegte, die onlangs in het nrc nog zei: ‘html is mijn steen en beitel.’
Jan Robert Leegte vertelde over mesh networks: modellen voor netwerken zonder centrale server, waarbij ieder punt in het netwerk data door kan geven aan de andere punten. ‘En een netwerkpunt, dat zou je zomaar in een boek kunnen inbouwen. Zo zouden boeken data kunnen gaan sparen van hun lezers en die data met elkaar gaan uitwisselen zodra ze bij elkaar in de buurt komen. Roddelende boeken.’

Screenshot van Leegtes werk ‘mountains and Dropshadows,’ 2016.

Sneakernet (roddelende boeken #2)

Iemand die soms werkt met mesh networks is kunstenaar Dennis De Bel. Zo maakte hij samen met Roel Roscam Abbing Sneakernet, een netwerk van geprepareerde sneakers die informatie met elkaar uitwisselen wanneer ze langs elkaar rennen. Gebruikers kunnen de sneakers ook gebruiken om berichten te zenden of ontvangen naar andere sneakers.
En waarom juist sneakernet?
Sneakernet is een al langer bestaande informele term uit de computerwereld die betrekking heeft op het fysiek transporteren van gegevens op dragers zoals floppy disks of USB-sticks om te vermijden dat de informatie over het netwerk moet worden verzonden. Meer privacy en eigen controle dus.
Voordat Dennis en Roel sneakernet bouwden hebben ze eerste geoefend op katten in Feline Filesharing Network.
Met een mesh netwerk zou je boeken kunnen maken waar lezers berichten voor elkaar inspreken of data met elkaar uitwisselen zonder dat die gegevens bereikbaar zijn voor mensen die buiten dit lezers-only netwerk vallen. En als lezer A al informatie heeft uitgewisseld met lezer B en C en daarna lezer D ontmoet, krijgt die de data van alledrie gebruikers; maar om uit te kunnen wisselen zou je elkaar eerst moeten ontmoeten. Zo krijg je een boek wat je de wereld intrekt in plaats van naar een scherm. En een soort schemernetwerk van boekenlezers die data delen met elkaar, maar niemand anders.

Beeld #1 Een sneaker als netwerkpunt… Beeld #2 Een kat als netwerkpunt… foto's: Dennis de Bel en Roel Roscam Abbing.

Shortc(irc)u(i)ts

Hoe kun je een boek maken wat reageert op zijn omgeving? Om daar over na te denken was ik afgelopen dinsdag op bezoek bij Anja Hertenberger, die werkt met draagbare technologie en alles weet van circuits, sensoren en de aller-allerkleinste computers. Zij werkte bijvoorbeeld aan e-pressed, een shirt wat aangeeft hoe gespannen of ontspannen je bent. Ben je gespannen, dan lichten er gelijk lampjes op op de plekken waar je het beste even gemasseerd kan worden.
Anja Hertenberger doet ook mee aan e-textile summercamp, een jaarlijks kennisdeel-evenement voor makers die de grenzen van wat er mogelijk is met e-textiel en ‘zachte circuits’ verkennen (een zacht circuit is eigenlijk techiek die minder technisch voelt; bijvoorbeeld een schakelaar die je aanzet door over een stukje stof te strijken, in plaats van een hendel over te halen). Als ‘souvenir’ aan het e-textile summercamp krijgt iedere deelnemer een boek waarin alle aanwezigen een voorbeeld van hun onderzoek inbouwen. Pop-up, aanraak- en experimenteerboeken voor volwassenen, oplage 25. Voorbeelden van bijdragen: een circuit wat je als een opstrijktattoeage op je eigen lichaam kunt dragen. Inkt die van kleur verspringt wanneer je een circuit sluit. Een wollig stuk stof wat precies registeert hóe je het aanraakt, en die data weer door kan sturen naar een ander apparaat; draden die zich strak in een voorgeprogrammeerde vorm trekken wanneer je een batterij op een hoek van de pagina legt.
En de hamvraag: kun je een boek maken wat je rustig houdt terwijl je het leest, of wat je een andere inhoud laat zien wanneer je gespannen bent? Vooralsnog niet, alle claims van smart-juwelenmakers ten spijt. ‘Ik ben bij neurowetenschappers geweest die de beste apparatuur hebben staan – enorme kasten van apparaten. En zij zeggen heel duidelijk: de uitkomsten van deze nauwkeurige machines die zòveel meten, moet je uiterst voorzichtig interpreteren. Een broche of app die een conclusie trekt over jouw welzijn op basis van een paar gegevens: dat blijft vrij willekeurig. Zo’n app of juweel neemt shortcuts naar een conclusie en heeft het onvermijdelijk vaak fout.’
Een bazig boek maken dat steeds te snel conclusies trekt over haar lezers: dat kan dan weer wel.

E-pressed. foto: Anja Hertenberger

Tour Klaar, publicatie in de maak

Op dit moment werk ik met Catalogtree en Literair Productiehuis Wintertuin aan de eerste Dit is Nu publicatie. Die gaat over de tour zelf: die heeft zoveel bijzonder materiaal opgeleverd. Waarom zou je voorbijhollen aan een schatkist?

foto: Christiaan Schulte Schultz

DIT IS NU – van de rijkste gemeente tot de geefeconomie

Het laatste deel van de tour begon bij de oud-mijnwerkers van het Nederlands Mijnmuseum in Heerlen. Die het over alles met elkaar oneens zijn maar die letterlijk bij elkaar op schoot springen zodra er een foto gemaakt wordt, en die ‘hun’ regio in een paar decennia toch zeker drie transformaties zagen doorstaan. Daarna was de beurt aan Literair Festival Nieuwe Types te Arnhem: twee dagen vol boeiende en blije gesprekken met trotse afstudeerders, bezoekers en docenten. Over literatuur, patat en postmodernisme. Een feest! Maar aan de overkant van de weg zat een jongen die net de HAVO had afgerond en die besloot om zijn droomstudie toch maar niet te doen. ‘Dat is te duur voor mij mevrouw. Ik heb de capaciteiten wel, maar geen ouders die mij kunnen helpen.’ Lees de nieuwsbrief hier.

DIT IS NU klei, mijnbouw en ramadan

Deel twee van de tour begon bij de uitgeprocedeerde asielzoekers van We Are Here in Amsterdam. Mocht vervolgens overnachten bij Billytown in Rotterdam om een dag lang in gesprek te gaan met archivarissen, bibliothecarissen en straatvegers bij het Nationaal Archief. Met Jacqueline Heerema ging ik de Zandmotor op om te zien hoe mens en natuur verweven zijn in het werken aan onze kunstlijn. In tech-stad Eindhoven liet Lonny van Ryswyck van AtelierNL zien hoe Nederland eruit ziet wanneer je kijkt met klei. Ze bracht me in contact met afstuderende studenten Social Design en met Angelque Spaninks van het MU. Hoe kan hi-tech je leven gevoeliger maken? De gesprekken in de smart city waren de zintuiglijkste tot nu toe….
Lees de nieuwsbrief hier.

Dit is Nu, waar is de TAIR?

Alle tourlocaties...